Değerlendirme şöyle:
Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde AfD rekor bir sonuç elde etti. AfD, federal hükümetin ve özellikle de Şansölye Friedrich Merz’in derin biçimde sevilmemesinden yararlandı.
Saksonya-Anhalt en yoksul eyalettir. Son on yıllarda seçimlere katılım oranı her zaman federal ortalamanın altında kalmıştır.
Bu seçimde ise seçime katılım belirgin biçimde arttı. AfD, kendisini “eski partiler” karşısında bir »sistem muhalefeti« olarak sunarak, son seçimlerde umutsuzluğa kapılıp sandığa gitmeyerek evde kalan seçmenleri harekete geçirmeyi başardı.
Almanlara para
Buna karşılık Federal Şansölye’nin partisi CDU çöktü ve seçmenlerinin neredeyse yarısını kaybetti. Merz ve CDU, sosyal hakların budanması ve göçmenlere yönelik kışkırtmalarıyla bu gelişmeye kendileri de katkıda bulundu.
AfD seçim kampanyasında, örneğin büyük ölçüde artan benzin fiyatı gibi toplumsal sorunları gündeme getirdi. Yoksul bir nüfusun yaşadığı kırsal bir bölgede ve iyi geliştirilmemiş bir toplu taşıma sisteminin olduğu yerde, bu önemli bir konuydu.
Seçim kampanyasında ve seçim akşamında en sık kullanılan ifade, gerekli olan »politika değişikliği« ifadesiydi.
AfD birçok seçmenin desteğini ırkçılık üzerinden de kazanmayı başardı. “Almanlara para” seçim kampanyası çalışmalarında kullandıkları önemli sloganlardan biriydi. Bu slogan, medyanın ve hükümetin göçe karşı yürüttüğü kampanyalara bağlanıyordu.
Almanya’nın her yerindeki sokak Nazileri, AfD’nin seçim başarısından cesaret alarak insan düşmanı politikalarını hayata geçirmeye yöneleceklerdir.
Merz CDU’yu yarıya indirdi
Merz, AfD’nin ırkçılığına içerik bakımından yanaşarak onu »yarıya indirmek« istediğini iddia etmişti. Şimdi ise bunun tersinin gerçekleştiği görülüyor: Merz AfD’yi iki katına çıkardı, CDU’yu ise yarıya indirdi.
AfD’nin güçlü sonucunun bir diğer nedeni de silahlanmaya ve savaş kışkırtıcılığına karşı konumlanmasıydı. AfD, Rusya’ya karşı savaş hazırlıklarını reddetmesiyle puan toplamayı başardı. Kendisini bir “barış partisi” olarak sundu.
Ancak Sangerhausen’deki silah fabrikası konusunda yapılan oylama gibi somut kararlarda AfD diğer partilerle birlikte oy kullandı. Fakat bu durumda bunun kamuoyuna yansımasının nedeni, bölgede bu karara karşı bir hareketin bulunmasıdır.
Boşa çıkan vaatler
AfD seçim kampanyasında güçlü biçimde bir “Doğu Almanya kimliği” üzerine oynadı ve 1989 Devrimi’nin “Biz halkız” sloganını kullandı. Böylece o dönemin ve bugünün siyasetinin verdiği sözleri tutmamasına yönelik hayal kırıklığını ifade etti.
AfD bu noktada, 1990’lı ve 2000’li yıllarda bu anılan ruh halini ifade eden partinin, o dönemin PDS’sinin, bugünkü Die Linke’nin (Sol Parti), Saksonya-Anhalt’ta kendisini bir “sistem muhalefeti” olarak göstermeye yönelik hiçbir girişimde bulunmamasından da yararlandı.
Federal hükümetin sosyal hakları budamasına karşı güçlü bir hareket olmadığı, hükümetin ve medyanın ırkçılığına karşı, patronların krizin yükünü bizim sırtımıza yıkma girişimlerine karşı güçlü bir hareket olmadığı sürece, AfD’nin Nazileri, kapitalizmin krizinin başlıca yararlanıcıları olmaya devam edecektir.
