İzmir Aliağa’da kurulu bulunan Smart Solar Güneş Teknolojileri fabrikasında sendikal hakları, ödenmeyen enflasyon farkları ve işten atılan arkadaşlarının işe geri alınması için direnişte olan işçilerle dayanışma büyüyor. 8 Kasım Pazar günü İzmir Feminist Gece Yürüyüşü (FGY) üyesi kadınlar, Aliağa’daki Smart Solar direniş çadırını ziyaret ederek direnen kadın işçilerle buluştu. Fabrika önünde “Susmuyoruz, korkmuyoruz, itaat etmiyoruz” ve “Asla yalnız yürümeyeceksin” sloganlarının yankılandığı ziyarette, patriyarkal kapitalizme karşı sınıf mücadelesi ile kadın özgürlük mücadelesinin ortaklığı vurgulandı.
“Sizin yeşil enerjiniz; İşçilerin alın teri, kadınların görünmeyen emeği ve gasp edilen Hakları üzerine kuruludur!”
Direniş çadırı önünde İzmir Feminist Gece Yürüyüşü adına basın açıklamasını okuyan Gizil Sevil, sermayenin “çevrecilik” ve “yeşil enerji” maskesi altında yürüttüğü vahşi emek sömürüsünü teşhir etti. Evde, fabrikada, tarlada ve sokakta patriyarkal kapitalizme boyun eğmeyen kadınların öfkesini ve dayanışmasını, direnişin kalesine dönüşen Smart Solar çadırına taşıdıklarını söyleyen Sevil, Aliağa’dan Smart Solar patronuna şu sözlerle seslendi: “Sizin yeşil enerjiniz; işçilerin alın teri, kadınların görünmeyen emeği ve gasp edilen hakları üzerine kuruludur! Hiçbir çevreci söylem, işçi kıyımını, ağır çalışma koşullarını ve sendika düşmanlığını gizleyemez.”
Smart Solar patronu, kamuoyuna “temiz enerji” pazarlarken fabrika içinde işçilere sefalet ücretlerini, muvafakatname ve istifa baskılarını, ayrıca sendika düşmanlığını dayatıyor. Geriye dönük temmuz ayı enflasyon zamlarını ödemeyen ve sendikal yetki tespitinin hemen arifesinde 84 işçiyi kapı önüne koyarak işçi kıyımı yapan patron, işçilerin birliğini kırabileceğini sandı. Oysa DİSK/Enerji-Sen ve DİSK/Birleşik Metal-İş’in öncülüğünde kenetlenen işçiler, “Üreten biziz, yöneten de biz olacağız” ve “İşçilerin birliği sermayeyi yenecek” pankartlarıyla haftalardır direniş mevzisini terk etmiyor.
Gebze-Dilovası’nda 114 günlük grevi kazananlar Aliağa’da da kazanacak!
Smart Solar işçilerinin Aliağa’da sergilediği bu kaya gibi direniş, aynı firmanın Kocaeli’nin Gebze-Dilovası sanayi havzasındaki fabrikasında kazanılan şanlı grevin doğrudan devamıdır. Gebze-Dilovası mevkiindeki Smart Solar fabrikasında Birleşik Metal-İş Sendikası’nda örgütlenen 260 işçi; patronun hükümetin Orta Vadeli Programı’na (OVP) sığınarak dayattığı yüzde 0 zam teklifine, iş primlerinin gasp edilmesine ve elektrik veya hammadde kesintilerinde ücretten kesinti yapma hukuksuzluğuna karşı 22 Ekim 2025’te grev pankartını asmıştı.
Patronun tüm grev kırıcı saldırılarına ve grev sürecinde 47 işçinin işten çıkarılmasına rağmen 114 gün boyunca direnen işçiler, 12 Şubat 2026’da patronu dize getirdi. 114 günlük grev sonucunda en düşük işçi maaşı yüzde 50 zamlanarak 44 bin liradan 65 bin liraya çıkarıldı, kazanılmış haklara yönelik tüm saldırılar püskürtüldü ve işten atılan 47 işçinin tamamı işe geri alındı.
Gebze-Dilovası havzasındaki bu zaferin sıcaklığı, Eylül 2026’da İzmir Aliağa fabrikasına sıçradı. Aliağa’da patron işbirlikçisi sarı sendika TES-İş’ten istifa ederek DİSK/Enerji-Sen’e geçen işçiler, 7 öncü işçinin işten çıkarılmasına 75 saat süren fiili grev ve fabrika işgaliyle yanıt vererek ilk raundu kazandı. Ancak patronun imzaladığı mutabakatı çiğneyip işkolu oyunlarıyla 84 işçiyi işten çıkarması üzerine yeniden başlayan direniş, aynı zamanda Gebze ve Dilovası’nda 100 günü aşkın süredir fabrika önlerinde direnen diğer metal ve kimya işçilerinin mücadelesiyle de birleşiyor.
Dilovası katliamından Smart Solar’a: “Genel grev, genel direniş!”
Feminist kadınların Aliağa Smart Solar direnişini ziyaret ettiği 8 Kasım günü, aynı zamanda sınıf hafızası açısından yakıcı bir yıldönümüydü. Bundan tam bir yıl önce, 8 Kasım 2025’te Kocaeli Dilovası’ndaki ruhsatsız Ravive Kozmetik parfüm dolum atölyesinde sigortasız ve asgari ücretin altında çalıştırılan 3’ü çocuk, 6’sı kadın toplam 7 işçi, patronların kâr hırsı ve kamusal denetimsizlik yüzünden yanarak yaşamını yitirdi. İlçe merkezinin yüzde 95’inin kaçak olduğunun bizzat belediye başkan yardımcısı tarafından itiraf edildiği Dilovası’nda, katliamın üzerinden bir yıl geçmesine rağmen asıl patronlar tahliye edilirken, Ravive katliamının ardından Çolakoğlu Metalurji’de 3 işçi daha iş cinayetinde yaşamını yitirdi.
Gizil Sevil’in Aliağa’daki direniş çadırı önünde vurguladığı gibi, Dilovası katliamının hemen ardından o gün grevde olan Smart Solar işçilerinin yükselttiği “Genel grev, genel direniş!” çağrısı boşuna değildi. Çünkü hesabı sorulmayan her iş cinayeti, yenilerinin önünü açıyor. Dilovası’nda merdiven altı parfüm atölyesinde katledilen kadın ve çocuk işçiler ile Smart Solar’da sendikalı oldukları için işten çıkarılan kadın işçilerin yaşadıkları, aynı acımasız sömürü düzeninin sonuçlarıdır.
Sınıf mücadelesi ile kadın özgürlük mücadelesi birbirinden ayrı tutulamaz. Güvenceli iş, insanca ücret, sendikal özgürlük ve iş cinayetlerinin yaşanmadığı güvenli çalışma koşulları için mücadele eden Smart Solar işçileri, Gebze-Dilovası’nda 114 günlük grevi nasıl kazandıysa, Aliağa’da da birleşik mücadele ve sınıf dayanışmasıyla kazanacak!
Smart Solar direnişi etrafında şekillenen sosyo-ekonomik ve politik veriler, Türkiye işçi hareketinin 2025-2026 dönemi boyunca üç kritik eğilimi ortaya koymaktadır: sanayi havzaları arasında mücadele deneyiminin yatay transferi, işkolu bürokrasisine karşı militan sendikal koordinasyon ve yeşil kapitalizm söylemine karşı sınıf hareketi ile feminist ve kadın özgürlüğü hareketinin ve mücadelesinin birleşik cephesi.
Yeşil Kapitalizm söylemi ile sanayi havzalarındaki emek rejimi arasındaki çelişki
Smart Solar vakası, yenilenebilir enerji ve güneş paneli üretimi gibi “yeşil dönüşüm” sektörlerinde faaliyet gösteren sermaye gruplarının, üretim süreçlerinde geleneksel sanayi kollarındaki en sert emek denetimi ve maliyet düşürme mekanizmalarını birebir uyguladığını kanıtlamaktadır. Şirketin Gebze-Dilovası fabrikasında hammadde veya elektrik kesintisi nedeniyle üretimin durduğu saatlerin ücretini işçiden kesmeye çalışması ve OVP hedeflerini gerekçe göstererek sıfır zam dayatması, “temiz enerji” yatırımlarının finansmanının doğrudan işçi maliyetlerinin bastırılması yoluyla karşılanmak istendiğini göstermektedir. İzmir Feminist Gece Yürüyüşü’nün Aliağa’daki ziyarette doğrudan bu çelişkiyi hedef alarak “yeşil enerjinin işçilerin alın teri ve kadınların görünmeyen emeği üzerine kurulu olduğunu” vurgulaması, ekolojik söylemlerin sınıfsal sömürüyü perdelemek amacıyla araçsallaştırılmasına karşı Türkiye emek hareketinde gelişen yeni ve keskin bir ideolojik hattı temsil etmektedir.
İşkolu bürokrasisi kıskacına karşı sendikal dayanışma ve taban Komiteleri
Türkiye’de sendikal örgütlenmenin önündeki en büyük yapısal engellerden biri olan Çalışma Bakanlığı işkolu tespitleri ve yetki itirazları, Smart Solar Aliağa direnişinde sermayenin temel silahı olarak kullanıldı. İşçilerin Eylül 2026’da sarı sendika TES-İş’ten istifa ederek DİSK/Enerji-Sen’e geçmesi ve 75 saatlik fiili işgalle patrona geri adım attırmasının ardından, işverenin işkolu muvazaası ve yetki tespiti bürokrasisini kullanarak 84-85 işçiyi işten çıkarması, yasal prosedürlerin fabrikayı sendikasızlaştırma aracı olarak kullanıldığını ortaya koymaktadır.
Ancak bu noktada DİSK’e bağlı iki kardeş sendikanın -Enerji-Sen ve Birleşik Metal-İş’in-rekabet etmek yerine sahada ortaklaşması, Birleşik Metal-İş Genel Sekreteri Ali Çeltek ile Enerji-Sen Genel Başkanı Süleyman Keskin’in ortak mücadele iradesi ve 2-3 Kasım 2026’da Çalışma Bakanlığı’na toplu iş sözleşmesi yetki başvurusu yapıldığının duyurulması, işkolu barajlarını aşmaya yönelik örnek bir sendikal hamledir. Aliağa fabrikası içinde oluşturulan “Smart komitesi” ile iaşeyi sağlayan ve vardiya temelli işgal ve direniş pratiğini örgütleyen yapı, Gebze’deki 114 günlük grevden süzülen öz-örgütlenme deneyiminin kurumsal sendikal sınırların da ötesinde bir sınıf refleksi yarattığını doğrulamaktadır.
Dilovası iş cinayetleri rejimi ve kadın işçilerin birleşik mücadele ekseni
Kocaeli’nin Dilovası ilçesi, Türkiye’de denetimsiz sanayileşmenin, kaçak yapılaşmanın ve güvencesiz kadın ve çocuk işçiliğinin en ağır sonuçlarının yaşandığı merkezdir. Dilovası Belediye Başkan Yardımcısı Hüseyin Öztürk’ün mahkeme tutanaklarına geçen “Dilovası merkezinin yüzde 95’i kaçaktır” itirafı ve İŞKUR binasının hemen yanı başındaki ruhsatsız Ravive Kozmetik atölyesinde 15-17 yaşındaki çocuk işçilerle kadınların sigortasız çalıştırılırken yanarak hayatını kaybetmesi, kurumsallaşmış denetimsizliğin boyutlarını belgelemektedir. Aynı ilçede DYO Boya, RBS Ravago XPS, Henkel Kimya, Asen Metal ve OMSA Metal gibi fabrikalarda art arda patlak veren grevler ve işten atılan 84 işçinin 100 günü aşan direnişi, Dilovası-Gebze hattındaki işçi sınıfının bu ölüm ve sefalet düzenine karşı kesintisiz bir teyakkuz halinde olduğunu göstermektedir.
İzmir Aliağa’da direnen kadın işçilerle İzmir Feminist Gece Yürüyüşü’nün 8 Kasım 2026’daki buluşması, tam da bu tarihsel ve mekânsal arka plan üzerinde yükselmektedir. Dilovası’nda katledilen kadın ve çocuk emekçilerin hesabını sormak üzere bir yıl önce Gebze-Dilovası’nda “Genel grev, genel direniş!” şiarını yükselten Smart Solar işçileri, bir yıl sonra Aliağa’daki direniş çadırında feminist hareketle buluşarak ekonomik hak mücadelesini yaşam hakkı ve kadın özgürlük mücadelesiyle birleştirmiştir
