Kuzey Afrika’daki Sebte mülteci krizi, aşırı sağ için bir toplanma noktası haline geldi ve siyasi merkez de gündemi belirlemesine izin veriyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İspanya yönetimindeki Sebte’deki (sömürge dönemindeki adıyla Ceuta) durumun “yüz binlerce insanın bir ülkeyi işgaline benzediğini” söyledi.
İtalya’nın Faşist Başbakanı Giorgia Meloni, AB içinde sınır ötesi seyahate olanak sağlayan “Schengen Anlaşması”nı İspanya ile geçici olarak askıya aldı.
Mültecilere yönelik saldırılara öncülük eden Danimarka’nın sosyal demokrat hükümeti, Meloni’nin hamlesini destekledi.
Sağcı milyarder ve Çek Başbakanı Andrej Babiš, İspanya’nın Schengen Anlaşması’ndan tamamen çıkarılmasını talep etti.
Aşırı sağcılar Sebte’de harekete geçmeye çalıştı. Ancak planlanan mitinge karşı yüzlerce kişi toplandı ve bu durum organizatörleri etkinliği iptal etmeye zorladı.
Bu hafta sonu 27 AB liderinden 22’si acil görüşme çağrısında bulundu ve görüşmelerin Salı günü yapılması planlanıyor.
Avrupa’nın aşırı sağcı liderleri, İspanya devletini göç politikalarını sertleştirmeye zorlamak istiyor ve bu olayları AB’de “Avrupa Kalesi”ni güçlendirmek için bir fırsat görüyor. Geniş dikenli tel ağı, sınır muhafızları, savaş uçakları ve gemileri Akdeniz’i bir toplu mezarlığa dönüştürdü.
Bu yaz yürürlüğe giren Avrupa Göç ve İltica Paktı, Avrupa sınırlarında güvenliği daha da güçlendiriyor.
AB ayrıca Fas, Libya ve Mısır da dahil olmak üzere Kuzey Afrika’daki rejimlerle göçmenleri bastırmak için işbirliği yapıyor.
Şu anda bile, insanların Afrika’dan Sebte üzerinden Avrupa’ya geçmesini daha da zorlaştırmak için 500 metrelik bir güvenlik bariyeri kuruluyor.
AB’nin sınır rejiminin insani bedeli Sebte’de tüm çıplaklığıyla gözler önüne serildi. Fas’tan İspanyol sömürgesine girmeye çalışan en az 67 kişi hayatını kaybetti, bunların çoğu boğularak öldü.
Sebte’ye geçen 60.000 kişinin çoğu, aşırı şiddet ve zorlu yaşam koşullarıyla karşılaştıklarını söyleyerek bölgeden ayrılmaya karar verdi.
BBC’nin görüştüğü göçmenler, “Sabah ölü bedenler gördük. Açlıktan dolayı ayrılmak zorunda kaldık; 48 saat yiyeceksiz kalmak son derece zor.” dedi.
Onlardan biri, “Bazı kişiler göçmenlere saldırdı,” dedi. “Birinin bir göçmenin elini kestiğine ve parmaklarından birini kopardığına şahit oldum.”
Aşırı sağcı politikacılar, İspanya’yı göçmenlerin Avrupa’ya girmesine izin vermekle suçluyor.
İşçi Partisi benzeri PSOE’den İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, diğer Avrupalı liderlere kıyasla göç konusunda daha ilerici bir duruş sergiledi.
Trump, Meloni ve İspanya’daki aşırı sağcı Vox partisi gibi isimler, Sánchez’i bu yılın başlarında kabul edilen bir kararnameyi iptal etmeye zorlamak istiyor.
Bu kararname, belgesiz göçmenlerin yasal ikamet başvurusunda bulunmalarına olanak sağlıyor. Bu, 2020’deki büyük göçmen seferberliği gibi ırkçılık karşıtı hareketin baskısının bir sonucuydu.
Ancak Sánchez bu tavrı, İspanyol büyük işletmelerinin yaşlanan nüfus arasında işgücüne son derece ihtiyaç duyduğunu da bilerek aldı.
Kendisi hâlâ AB sınır rejimini ve İspanya’nın Kuzey Afrika’daki sömürgelerini korumasını destekliyor.
Sánchez, Sebte konusundaki aşırı sağcı saldırılara, Avrupa genelinde göç politikasında bir değişiklik ve “Kale Avrupa” anlayışına son verilmesi çağrısıyla yanıt vermeliydi.
Bunun yerine, “ülkenin egemenliğinin ihlali”nden bahsetti ve mültecilerin sınırı geçmesini engellemek için orduyu görevlendirdi.
Sánchez Avrupa’nın dış sınırlarının güvenliğinin sağlanmasının ortak bir hedef olduğunu da belirtiyor.
Ayrıca, İspanya’nın İtalya, Yunanistan veya Balkanlar’dan daha az düzensiz göçmeni topraklarına kabul ettiğini övünerek gösteren bir sıralama tablosu yayınladı.
Birçok kişi, bir Kuzey Afrika ülkesi olan Fas’ı kendi kıyılarındaki İspanyol yerleşim bölgesi Sebte’ye insanların girmesine izin vermekle suçladı.
2021’de Fas, İspanyol hükümetinin Batı Sahra’dan bir bağımsızlık liderinin İspanya’da tıbbi tedavi görmesine izin vermesinin ardından Sebte’deki sınır kontrollerini gevşetti.
Fas ile ilişkileri düzeltmek için İspanyol devleti Batı Sahra konusundaki tutumunu değiştirdi.
İspanya ve Fas, İspanyol şirketlerini Fas’a yatırım yapmaya teşvik etmek amacıyla yaklaşık 800 milyon avro değerinde bir ticaret paketi üzerinde anlaştı.
Madalyonun diğer yüzü ise AB’den “yasadışı göçü” engellemek için ayrılan 500 milyon avroluk paketti. Sánchez hükümeti ayrıca Sebte ve kıyı şeridinde devriye görevleri için 30 milyon avro daha ayırdı.
Fas rejimi ticarette ve göçmenlerin baskılanmasında önemli bir ortaktır.
Ancak Batı Sahra ulusal bağımsızlık hareketini destekleyen Cezayir, buna karşılık İspanya ile ilişkilerini kesti. İspanya’nın ihracatını etkileyen bir ticaret anlaşmasını feshetti ve doğalgaz tedarikini kesmekle tehdit etti.
İspanya, ulusal doğalgaz tüketiminin yaklaşık üçte birini Cezayir’den ithal ediyor.
Sánchez, 20 Temmuz’da Cezayir Cumhurbaşkanıyla ikili ilişkileri yeniden kurmak ve doğalgaz anlaşması imzalamak için bir araya geldi.
Katalonya’daki Faşizme ve Irkçılığa Karşı Birlik’ten David Karvala, Socialist Worker’a Fas devletinin geçişlere izin verdiğini söyledi.
“Ama bu, on binlerce insanın bu fırsatı değerlendirip buraya gelmesinin nedenini açıklamıyor,” dedi.
“Onlar başından beri gelmek istiyorlardı; Avrupa’ya gelmek istemelerinin ekonomik, sosyal veya siyasi birçok nedeni var.”
Sınırı geçmeye çalışanların sayısındaki artış, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin 8 Temmuz’da aldığı bir kararın ardından geldi. Hakimler, İspanyol yetkililerinin Sebte’ye yüzerek gelen göçmenleri otomatik olarak sınır dışı edemeyeceğini, yalnızca “fiziksel bir engeli” aşanları sınır dışı edebileceklerini belirtti.
ABD ve İsrail, Fas rejimiyle bağlarını güçlendiriyor ve bazıları bu sürecin bir parçası olarak fırsatçı bir şekilde Fas’taki Sebte ve Melilla’daki İspanyol yönetimini eleştirdi.
Trump ve Benjamin Netanyahu gibi isimler, bu krizi İspanyol hükümetini eleştirmek için fırsat olarak kullandılar. Sánchez ise Filistin ve İran’a karşı savaş konusunda diğer Avrupa devletlerinden daha ilkeli bir duruş sergiledi.
Ancak ABD ve İsrail’in krizi kendi amaçları doğrultusunda kullanması ile Sebte’nin “işgalinin” arkasında İsrail veya Siyonizm parmağı olması arasında bir fark var.
David, İspanya’da, sol kesim de dahil olmak üzere bazı kişilerin “İspanyol devletini savunma” söylemini benimsediğini söyledi. “İspanyol güvenlik güçlerinin insanları vurmasını mı yoksa denizde boğmasını mı istiyorlar?” diye sordu.
“Bu zaten oluyor. İnsanlar zaten boğuluyor. ‘İspanya’yı savunmamız gerekiyor’ diyenler, işte bunun anlamını kastediyorlar.”
“Bazıları göçmenler için yeterli kaynak olmadığını söylüyor. Ancak devlet askeri bütçeyi ikiye katladı, yani bazı şeyler için para var.”
David, ırkçılık karşıtlarının önceliğinin göçmenleri ve sığınmacıları savunmak ve onlara karşı yürütülen ırkçı kampanyalara karşı çıkmak olması gerektiğini söyledi.
“İnsanların sığınma başvurusunda bulunma hakkı var,” dedi. “Ve ayrıca İspanyol devletinin Afrika’da ne işi olduğunu da sorgulamamız gerekiyor. Bu, sık sık sormadığımız ve neredeyse hiç konuşulmayan bir soru.”
“Kendi devletimizin sömürgeciliğine karşı çıkmalıyız.”
Britanya’da aşırı sağ da Sebte’deki olayları göçmen karşıtı gündemlerini ilerletmek için kullandı. “Mülteciler ve göçmenler hoş geldiniz” demek her zamankinden daha önemli.
Camilla Royle
