İHD bu raporda 5 temel sonuca ulaştığını söylüyor:
“Birincisi, silahlı çatışmanın sona erdirilmesi konusunda önceki dönemlerden daha geniş bir siyasal uzlaşı ortaya çıkmıştır. Farklı siyasal aktörler farklı gerekçelerle de olsa şiddetin sonlandırılmasını desteklemekte; buna karşılık Kürt meselesinin tanımı, demokratikleşmenin kapsamı, yerel yönetim reformları ve hukuki düzenlemelerin niteliği konusunda görüş ayrılıkları devam etmektedir.
İkinci olarak, TBMM’nin süreçte üstlendiği rol barış sürecinin kurumsal meşruiyetini güçlendirmiştir. Komisyon çalışmaları kapsamında siyasi partiler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve uzmanların dinlenmesi, ortak bir siyasal zeminin oluşmasına önemli katkı sağlamıştır. Bununla birlikte kadınlar, gençler, çatışmadan doğrudan etkilenen gruplar ve diğer kırılgan kesimlerin temsili bakımından önemli eksiklikler bulunmaktadır.
Üçüncüsü, Meclis Komisyonunun dinleme çalışmaları farklı toplumsal kesimler arasında dikkate değer ortaklaşmalar bulunduğunu göstermektedir. Hukukun üstünlüğü, demokratikleşme, eşit yurttaşlık, temel hak ve özgürlüklerin güçlendirilmesi, yerel demokrasinin geliştirilmesi ve karar alma süreçlerinde şeffaflık, katılımcıların büyük çoğunluğu tarafından kalıcı barışın temel koşulları olarak değerlendirilmektedir.
Dördüncüsü, insan hakları alanında karma bir tablo ortaya çıkmaktadır. Çatışmaların büyük ölçüde sona ermesi yaşam hakkının korunması bakımından önemli bir kazanım sağlamıştır. Buna karşılık ifade özgürlüğü, toplantı ve gösteri hakkı, yargı bağımsızlığı, seçilmiş yerel yöneticilere yönelik kayyım uygulamaları, siyasi davalar ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunlar devam etmekte; bu durum toplumdaki güven duygusunu zayıflatmaktadır.
Beşincisi, sürecin en önemli sorunu uygulama aşamasına ilişkin ortak bir yol haritasının henüz oluşturulamamış olmasıdır. Silahsızlanma sonrasında hayata geçirilecek hukuki düzenlemeler, demokratik reformlar, toplumsal uzlaşma mekanizmaları ve izleme sistemi konusundaki belirsizlikler, sürecin ivme kaybetmesine neden olmaktadır. “
Bu sonuçları her başlıkta şeffaf bir şekilde aktaran ve açıklayan İnsan HakIarı Derneği Barış Süreci İzleme Raporu’nu indirmek için tıklayın.
