22 Mayıs 1963: Yunan devrimci Gregorios Lambrakis faşistlerce katledildi

21 Mayıs 1864: Çerkes soykırımı

Rusya İmparatorluğu ile genel olarak Çerkes adı verilen Kafkasya halkları arasındaki savaş, bundan tam 153 yıl önce son buldu. Rusya zafer kazandığını ilan etti, yüz binlerce insan soykırıma uğratılarak öldürüldü, daha da fazlası yaşadığı yeri terk etmek zorunda kaldı. Osmanlı İmparatorluğu'nun çeşitli bölgelerine ve Balkan topraklarına yerleştirilen sürgünlerin büyük bir kısmı, yollarda hayatını kaybetti.

20 Mayıs 1795: “Baldırı Çıplaklar”, 1793 Anayasası'nın uygulanması için mücadele ediyor

1871 yılında Paris Komünü yaklaşırken, sokakları dolduran binlerce işçi ve emekçi, hayatını çalışarak kazanan insan iş, ekmek ve özgürlük talep ederken, burjuvazi onları "bir avuç Baldırı Çıplak" diye aşağılamaya çalışıyordu.

18 Mayıs 1973: İbrahim Kaypakkaya işkencede katledildi

44 yıl önce bugün, 18 Mayıs 1973 günü, 1968 kuşağının sembol isimlerinden İbrahim Kaypakkaya işkencede katledildi. Kaypakkaya'nın tutuklu bulunduğu cezaevinden alınarak işkencede katledilmesi ve ardından da faili meçhul ilan edilmesi, sadece Türkiye tarihi açısından değil, dünya tarihi açısından da emsali görülmemiş bir hukuksuzluk olarak kayıtlara geçti. İbrahim Kaypakkaya'yı işkencede katledenler hâlâ meçhul, Kaypakkaya dosyası hâlâ açık duruyor.

10 Mayıs 1933: Naziler, “Alman ruhuna uygun olmayan” kitapları meydanlarda yaktı

Nazi Halk Aydınlanması ve Propaganda Bakanı Joseph Goebbels, 1933 yılında sanatın Nazilerin hedefleriyle uyumlu hâle getirilmesi yoluyla, kültürün saflaştırılacağını ilan etti. Nazi hükümeti, işçi sınıfının ve Yahudilerin kültürel örgütleriyle siyasî ya da sanatsal anlamda şüpheli olan diğer örgütleri tasfiye etti. Çok sayıda Yahudi, komünist veya muhalif yazarın kitapları meydanlarda törenler eşliğinde ateşe verildi.

6 Mayıs 1972: Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idam edildi

1960'lar tüm dünyadaki gibi Türkiye'de de radikalleşen bir kuşağın ortaya çıkışına tanıklık etmişti. Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan gençlik hareketinin önde gelen isimleriydi. Devrimciydiler, devlete başkaldırmışlardı. Başka bir dünya yaratmak için yola çıkmışlardı, ancak 12 Mart rejimi için onlar sadece "terörist"ti. 6 Mayıs sabahı darbeciler tarafından idam edildiler.

İyi ki doğdun Karl Marx!

Troçki, Doğu Emekçileri Komünist Üniversitesi'nin üçüncü yıl dönümünde yaptığı konuşmasında, Marx'ın kim olduğunu şu sözlerle tanımlıyordu: (Marx) Birinci Enternasyonal'in kurucusuydu, fakat sadece bir ülkenin değil bütün dünyanın kaderini belirleyen bir partinin başında değildi. Marx kimdir sorusuna kısaca cevap vermek istediğimizde söyleyeceğimiz şey şudur: "Marx, Kapital'in yazarıdır."

4 Mayıs 1985: Fatsa Belediye Başkanı “Terzi” Fikri Sönmez yaşamını yitirdi

1979 yılında yapılan belediye seçimlerinde, diğer tüm partilerin aldığı toplam oydan fazlasını alarak belediye başkanı seçildi. Halkla beraber Fatsa'yı yaşanır bir yer haline getirmeye çalıştı. Halkın yönetime katılımı egemenleri dehşete düşürdü. Demirel, 50'den fazla insanın öldüğü Çorum olaylarında bile, "siz asıl Fatsa'ya bakın" diyordu. 12 Eylül darbecileri tarafından atıldığı zindanda yaşamını yitirdi.

Almanya'da “Kanlı 1 Mayıs”

Demokrasinin, sosyalizmin ve işçi sınıfının düşmanı güçlerin 1 Mayıs'ı kana bulamaları sadece Türkiye'ye özgü bir durum değil. Dünyanın başka pek çok yerinde olduğu gibi, Almanya'da da 1 Mayıs 1929'da yapılan kutlamalara işçi düşmanlarının müdahalesi çok sert olmuş, çok sayıda işçinin yanı sıra, sokaktan geçen ilgisiz insanlar da öldürülmüş ve yaralanmıştı. Sosyal Demokrat Parti de 29 Nisan'da yaptığı yayınlarda "komünistlerin hain planlarından" söz ederek katliama çanak tutmuştu.

Haymarket: 1 Mayıs'ın kökeni

Bundan tam 131 yıl önce ABD'nin Chicago kentinde işçiler 8 saatlik iş günü için genel greve gittiler. Polisin ateş açması sonucu, çok sayıda işçi öldü ve yaralandı. İşçi liderlerinden Albert Parsons, August Spies, Adolph Fischer ve George Engel, düzmece tanıklar ve kanıtlarla idam edildi. 1889'da toplanan İkinci Enternasyonal'de, 1 Mayıs işçi sınıfının birlik, mücadele ve dayanışma günü olarak kabul edildi.

1 2 3 4 5 6 İleri