22 Mayıs 1963: Yunan devrimci Gregorios Lambrakis faşistlerce katledildi

22.05.2017 - 09:01

Yunan devrimci Gregorios Lambrakis, Alman işgali döneminde bir direnişçiydi. Hayatı boyunca barış ve demokrasi mücadelesi verdi. Gerektiği zaman tek kişilik yürüyüşler yaptı. 22 Mayıs 1963'de, ABD'nin Yunanistan'a nükleer füze yerleştirmesi aleyhine Selanik'te yaptığı konuşmanın ardından, iki faşistin saldırısı sonucu hayatını kaybetti. Yargıç Sarcetakis'in ısrarlı çabaları sonucu, cinayetin arkasında üst düzey polis ve siyasetçilerin de dahil olduğu bir komplo olduğu anlaşıldı.

Yunan devrimci Gregorios Lambrakis, Alman işgali döneminde bir direnişçiydi. Hayatı boyunca barış ve demokrasi mücadelesi verdi. Gerektiği zaman tek kişilik yürüyüşler yaptı. 22 Mayıs 1963'de, ABD'nin Yunanistan'a nükleer füze yerleştirmesi aleyhine Selanik'te yaptığı konuşmanın ardından, iki faşistin saldırısı sonucu hayatını kaybetti. Yargıç Sarcetakis'in ısrarlı çabaları sonucu, cinayetin arkasında üst düzey polis ve siyasetçilerin de dahil olduğu bir komplo olduğu anlaşıldı.

Gregorios Lambrakis Lambrakis, 1912 yılında Kerasica'da doğdu. Tıp Fakültesi'nde okuduğu yıllarda sporla uğraştı ve Balkanlar düzeyinde başarılar elde etti. Alman işgaline karşı ulusal direniş içinde yer aldı. 1943 yılında "Yunanlı Sporcular Birliği"ni kurdu. Üniversiteyi bitirip doktor olduktan sonra da mücadelesine devam etti. Üniversitede öğretim görevlisi olarak kalıp doçentliğine kadar yükseldi. Aynı zamanda özel muayenehanesinde yoksul yunanlılara ücretsiz olarak tedavi etmeyi sürdürdü.

1961 yılında milletvekili seçildi. Aynı yıllarda "Uluslararası Barış ve Huzur Komitesi"ni kurdu. Birçok kez ölümle tehdit edilmesine rağmen mücadelesinden vazgeçmedi. 21 Nisan 1963'de Maraton'dan meclise bir yürüyüş düzenledi. Bu yürüyüşte polis Lambrakis dışındaki herkesi tutukladı. Milletvekili olduğu için tutuklanmayan Lambrakis tek başına elinde pankartıyla ve sloganlarıyla meclise yürüyüşünü sürdürdü. Yürüyüşünün sonuna doğru polis Lambrakis'e de saldırdı.

Gregorios Lambrakis, ABD emperyalizminin Polaris füzelerinin Yunanistan'a yerleştirilmesi aleyhine yaptığı bir konuşmasından sonra, eşya taşımak için kullanılan bir kamyonetin arka kasasına gizlenmiş faşistlerin saldırısı sonucu, 22 Mayıs 1963'te öldürüldü. Polis olaya seyirci kaldı. Lambrakis'i katledilmesinin nedeni baskı yıllarındaki mücadelesiydi.

Lambrakis'e, 500 bin kişinin katılımı ile "Demokrasi" ve "Lambrakis yaşıyor" sloganlarıyla görkemli bir cenaze töreni yapılır. Halkın sevdiği muhalefet milletvekili Lambrakis'in öldürülmesi olayına karşı duyulan tepki sonucu dönemin iktidarı usulen bir soruşturma yapmak zorunda kaldı. "Lambrakis Davası"nın yargıcı Hristo Sarcetakis, iktidarın davanın üstünün örtülmesi için yaptığı baskılara boyun eğmedi. Lambrakis'in, polis şefinin yönlendirmesiyle, komünistleri toplumun hastaları, kendilerini de toplumun sağlıklı unsurları olarak gören faşist Kralcı Hristiyan Örgütü'nün (CROC) komplosuyla saldırıya uğradığını ortaya çıkardı.

Suçluların teker teker ortaya çıkarılmasına rağmen, 1967 yılında Albaylar Cuntası yargıç Sarcetakis'i hapse attı, davanın üzerini örttü,Lambrakis'in yoldaşları da teker teker öldürüldü.

Vassilis Vassilikos, Grigoris Lambrakis'in hayatını ve öldürülmesini "Z" adlı politik romanıyla ölümsüzleştirdi. Yunan asıllı Fransız yönetmen Costa-Gavras da (Konstantinos Gavras), Vassilis Vassilikos'un romanını, Jorge Semprún ile birlikte sinemaya uyarladı ve 1969'da, kendisine uluslararası başarı sağlayacak Z / Ölümsüz filmini çekti. Z şu sözlerle başlıyordu: "Gerçek kişiler ve olaylarla herhangi bir benzerlik tesadüfi değildir. Her şey kasıtlıdır."